DOAL BLOG

Meyve ile yapılan tatlılar, pastalar ve sağlıklı atıştırmalıklar…
İçeriğinde hem sağlık hem de lezzet olan tarifler için Doal Tarifler’i takip edin!

0-2 Yaş Beslenmesinde Meyvelerin Rolü

Yaşamın ilk 6 ayında beslenmenin ana kaynağı anne sütüdür. 6 ay sonrasında anne sütü ile birlikte ek gıdalara geçiş önerilir. Bu dönemde, gelişen sindirim enzimleri sayesinde bebek ek gıdaların sindirimine hazırdır.

Meyveler bu geçişte önemli bir rol oynar. Kolay hazırlanır, bebek tarafından kolay kabul edilir ve genellikle kolay sindirilirler. Gerek lif, vitamin ve mineral içerikleri gerekse kolay enerji kaynağı olmaları ile bebek ve çocuk beslenmesinde cazip seçenekler oluştururlar. Katı gıdaya geçişte her türlü diğer gıda için olduğu gibi, meyvelere de az miktarda başlamak, bebek alıştıkça önce miktarı sonra da çeşitleri artırmak önemlidir.

Meyve öğünü için seçimi, mevsimin uygun seçenekleri arasından yapmak gerekir. Mevsim meyvelerini seçerken, üreticisini bildikleri, kontrollü tarım ile yetiştirilmiş, mümkünse sertifikalı meyveleri tercih etmek, meyvelerden alınacak faydaları maksimumda sağlamak için önemlidir.

Meyve fileleri içinde tattırılan meyve parçaları bebeklere özgürce hareket etme şansı verebilir. Emmekten çiğnemeye geçme sürecinde bu dönem önemlidir. Daha büyük bebeklerde parmak gıdası gibi kullanılabilen meyveler tek başına yeme sürecini geliştirir. Uygun seçimin ne olacağı, ne zaman başlanacağı, ne şekilde başlanacağı kararları her çocuğun özelinde doktorla birlikte verilmelidir.

6-12 ay arası günlük menüde 1 porsiyon sertifikalı meyve önerilir. Duyarlı ve kontrollü tarım ürünü meyveler taze olarak, meyve püresi halinde veya yenebilecek dozda meyvenin sıkılmış suyu şeklinde tüketilebilir. 1-6 yaşta 2 porsiyon, 6 yaş sonrası 3-4 porsiyon meyve tüketilebilir.

Elma

Bol miktarda çözünebilir ve çözünmez lifler içerir. Bağırsak düzeninin gelişmesine yardımcı olur. A, C, E vitamini , kalsiyum ve folik asit içerir. Genellikle bebeklere başlanacak ilk katı gıdalardan biridir. 4 mevsim çeşitlerine kolayca ulaşılan, kolay hazırlanan bu meyve yoğurt vs diğer gıdaların tadına katkı sağlayarak da beslenmeyi destekler. Sertifikalı meyveler tercih edilmeli, meyveler bol suyla yıkanmalı ve çiğneme refleksi tam olarak gelişmediği için ilk etapta kabuğu soyularak tüketilmelidir. Hazırlama sonrası kolayca karardığı için de taze hazırlanması önerilir. Bazı bebeklerde dışkı kıvamını katılaştırabilir.

Diğer meyvelere, yoğurda, muhallebiye, tahıllı öğünlere, keklere katılabilir. Pişirildiğinde daha lezzetli olmasına rağmen vitamin kayıpları göz önüne alınmalıdır. Ancak bebek çiğ olarak tüketemiyorsa pişirilerek kullanılmalıdır. 2 yaş sonrası çocuklar, güvendikleri üreticilerin sertifikalı meyvelerini, sadece yıkayarak, kabuklarıyla birlikte gönül rahatlığıyla tüketebilirler.

Kayısı

A, C vitamini ve Likopen açısından oldukça zengindir. Üç adet kayısı günlük A vitamini ihtiyacının yaklaşık %30’unu karşılar. Genellikle çok sevilen ve kolay tüketilen bir meyvedir. Mevsiminde iyi yıkanarak taze tüketilebileceği gibi kompostolara, tatlılara da eklenebilir. Mevsimi dışında kuru kayısı tüketilecekse doğal yoldan kurutulmuşlar tercih edilmelidir. Sarartılmış kuru kayısıları sülfür içeriği yüksektir. Kayısı elmanın aksine dışkı kıvamını yumuşatarak kabızlık ile mücadeleye yardımcı olur. Diğer gıdaların lezzetini artırır, yoğurda, muhallebiye, kahvaltıya ve hatta sebze pürelerine katılabilir.

Armut

Potasyum ve C vitamininden zengindir. Bol lif içeriği ile bebek ve çocuklardaki kabızlık sorununun çözümlerindendir. Kolesterol, yağ , sodyum ve şeker oranları düşük olduğundan birim başına içerdiği faydalı besin öğeleri açısından tercih edilen bir meyvedir. Bebek beslenmesinde ek gıdalara başlarken ilk tercihlerdendir. Allerji riski yüksek değildir. Genellikle kabuğu da kolaylıkla sindirilebildiğinden yumuşak bazı türlerini soymaya gerek yoktur. Sadece kimyasal artık varlığı düşünüldüğünde soyulması uygundur. Böcek ilacı varlığı açısından riskli bir meyve kabul edilmez. Tek başına, diğer meyvelerle karıştırarak veya yoğurtla yedirilebilir. Genellikle iyi tolere edilir. Pişirmeye çoğu zaman gerek olmaz.

Erik

Erikler de dengeli besin öğesi içerikleri, zengin lif yapıları ile bebek beslenmesinde ek gıdalara başlanırken ilk tercihler arasında yer alır. Şeker, yağdan zengin değildir, sodyum bulunmaz. Kabızlık sorununun çözümüne yardımcıdır. Alerjik reaksiyonlara yol açma olasılığı yüksek değildir.

Kemikler için önemli kalsiyum, fosfor, manganez, demir ve bakır mineralleri bakımından zengin olan kayısı osteoporoz gibi kemik hastalıklarından korunmak için önerilen meyvelerden biridir. Kayısıya rengini veren karotenoid ve lütein üzerine yapılan araştırmalar bu pigmentlerin göz sağlığının korunmasına yardımcı olduğunu ve makula dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı) gibi yaşla birlikte ortaya çıkan göz hastalıklarının riskini düşürdüğünü ortaya koymaktadır.

Muz

Besin değeri yüksek, potasyum, B2, B6 ve C vitamini, folik asit içeriği yoğun bir gıdadır. Lezzeti ve aroması nedeni ile bebeklerin çok sevdiği bir gıdadır ancak alerji yaratabilme ve kabızlığa neden olma ihtimali fazladır. Bir yaşında önce bebek beslenmesinde öncelikli değildir ama alerjik olmayanlar için küçük dozlarda denenebilir. Bir yaşından sonra genellikle iyi tolere edilir, gene de az miktarla başlamak doğru olur. Yoğurda, diğer meyvelere katılabilir.

Şeftali

C ve A vitamininden zengin, lif içeriği yüksektir. Bazı bebeklerde dışkı kıvamını sertleştirir. Tatlı lezzeti, sulu yumuşak kıvamı ile bebek beslenmesinde sevilen gıdalardandır. Çiğ olarak püre halinde kolayca tüketebilirler. Altıncı aydan itibaren tek başına veya diğer meyvelere, yoğurda, muhallebiye katarak verilebilir. Olgun ve yumuşak olanları parmak gıdası olarak güvenle kullanılabilir. Böcek ilacı artıkları yoğun bulunabilen bir meyvedir. Bu nedenle, Duyarlı ve Kontrollü Tarım ile yetiştirilen, kalıntı analizleri yapılarak sertifikalandırılmış olanların seçilmesi önemlidir, kaynak belli değilse iyice yıkanıp soyularak tüketilmesi önerilir.

Çilek

C vitamini ve anti-oksidan içeriği kadar alerji potansiyeli de yüksek bir meyvedir. 1 yaşından önce başlamaktan kaçınmalıdır. Ailede çilek alerjisi öyküsü varsa daha uzun süre uzak kalmak gerekir. Toprağa yakın yetiştiği için hijyeni zor ve tarım ilacı artıklarının riski yüksektir. Zedelenmemiş olanları ve mümkünse sertifikalı olanları bol suyla yıkanarak tüketilmelidir.

Üzüm

Koyu renkli olanlar başta olmak üzere üzüm antioksidanlardan zengindir. Vitamin-mineral içerikleri çok yüksek olmamakla beraber dengelidir. Şeker oranı yüksektir. Böcek ilacı kirliliği açısından riskli bir meyvedir, kurutulmuşlarında kurutma koşulları önem kazanır.

Duyarlı ve Kontrollü Tarım ile yetiştirilen, kalıntı analizleri yapılarak sertifikalandırılmış olanların seçilmesi önemlidir, aksi halde çok iyi yıkanarak tüketilmelidir.

Çekirdeksiz olanlarının tercih edilmesi boğulma riski açısından önemlidir. Ancak üzümün sadece çekirdeği değil kendisi de boğulma riski taşır. Bebeğe ezilmemiş halde verilecekse meyve filesi içinde verilmesi güvenli olur. Bu şekilde antioksidanlardan zengin kabuğunu da bebek bir miktar yemiş olur. 6 aylıktan itibaren beslenmede kullanılabilir ancak şekerden zengin olduğu için tüm gıdalara tatlandırmak için koymak veya büyük miktardaki üzüm suyunu düzenli olarak içirmek doğru değildir.

Turunçgiller

Portakal, mandalina, limon gibi turunçgiller grubundan olan meyveler, yoğun asidik yapıları ile genital bölgede pişik ve ağız çevresinde kızarıklık yapabilir. Bir yaşından önce yoğun olarak kullanımı önerilmez. C, A vitamini ve liflerden oldukça zengindirler. Bebek beslenmesinde öncelikli değildir. Meyve ve diğer yiyecekleri tatlandırmak için az miktarda suyu kullanılabilir. Çocuk beslenmesinde suyu olarak değil, kendisinin yenmesi teşvik edilmelidir. Suyu verilecekse sadece bir adet (1 porsiyonla yenilebilen miktar ) mandalina veya portakaldan çıkan miktarla yetinilmelidir.

Kavun

Kavun A ve C vitamininden zengin olup, potasyum, bir miktar da kalsiyum içerir. Sulu olması, kolay ezilmesi kullanım ve yeme kolaylığı sağlar. Tüm yiyeceklerde olduğu gibi ilk kez denerken az bir miktarla başlamak, sorun gözlemedikçe miktarı artırmak uygundur. Ailede kavuna karşı bir sorun bildirilmiyorsa 8-9 aylıkta bebek tanıştırılabilir.

Karpuz

Potasyum ve A vitamininden zengin, bol su ve lif içeren bir meyvedir. Bebek beslenmesinde öncelikli olmamakla beraber çok sevilir. Parmak gıdalarına alışmada faydalı olabilir. 8-9 aydan itibaren bebeklere verilebilir.

Nar

C vitamini, K vitamini, folik asit, B kompleks vitaminleri ve şeker açısından oldukça zengin bir meyvedir. Güçlü antioksidanlar içerir. İlk yaş içinde alerji ve pişik riskleri sebebi ile öncelikli olmamakla beraber ilerleyen yıllarda meyve sularına katılarak ya da taneleri yenmek şeklinde tüketilmesi önerilen bir meyvedir.

Kivi ve Tropik Meyveler

Kivi ülkemiz için göreceli yeni bir meyvelerdir. Allerji etkileri çocuk ve erişkin yaşında sıkça görülür. Bir yaş altında başlamak doğru değildir. Ailede alerji bildirilenlerde dikkatli olunmalıdır.

6 Yaş Sonrası Dengeli Beslnemede Meyvelerin Rolü

Okul çağı çocuklarının günlük beslenmesinde öğün atlamamak, özellikle kahvaltı ile güne başlamak, proteinden zengin ana öğünler tüketmek önemlidir. Uzun okul saatlerinde ara öğünlerle destek olmak açısından sağlıklı atıştırmalıklar değer kazanır. Meyveler gerek tek başına porsiyon olarak, gerekse süt ve yoğurda katılarak sağlıklı atıştırmalık şeklinde kullanılabilir. Her gün ve günde birkaç öğün tüketilmesi önerilir. Şeker, yağ, tuz oranlarının düşük; lif, vitamin, ve mineral içeriklerinin görece yüksek olması birim başına daha değerli kalori sağlar. Duyarlı ve Kontrollü Tarım ile yetiştirilen, kalıntı analizleri yapılarak sertifikalandırılmış olanların seçilmelidir.